Er zijn vele manieren om tegen verandermanagement aan te kijken. Op basis van literatuurstudie en eigen ervaring kijkt Freedom Events op de volgende manier tegen verandermanagement aan.
Veranderingen in organisaties zijn van alle dag. Met de huidige marktontwikkelingen is verandering bijna de enige constante binnen een bedrijf. Veel veranderingen zijn te vatten onder doorgroei: informatiesystemen worden aangepast, bestaande procedures worden aangescherpt, technische mogelijkheden worden uitgebreid, kortom veranderingen om meer mogelijkheden uit bestaand werken te halen. In de literatuur worden dit wel veranderingen van de eerste orde genoemd.
Er zijn ook veranderingen die een nieuwe attitude vragen, veranderingen die een organisatie anders doen werken: veranderingen van de tweede orde. Hierbij is invloed van de gedragscomponent veel groter. Het omvat namelijk anders handelen: anders sturen, meer proactief, klantgerichter, efficiënter, etc. Als deze veranderingen worden aangevlogen zoals veranderingen van de eerste orde, brengt het verwarring (een ingrijpende boodschap, maar geen passende actie) en leidt het vaak tot versterking van ongewild, oud gedrag. Naast essentiële veranderingen in bestaande werkwijze, wordt bij veranderingen van de tweede orde het hele systeemgedrag meegenomen. Het streven is een blijvende verandering te bewerkstelligen. Dit is het type verandering waar Freedom Events zich op richt.
In de sturing op het systeem is het belangrijk om alle systeemcomponenten te beschouwen: strategie, systemen, omgeving en mensen. Of gedetailleerder, het 7S model van McKinsey. Deze systeemcomponenten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en kunnen elkaar helpen en tegenwerken. Dit geheel in verband beschouwen is het verschil tussen succes en falen van een verandering. In de praktijk zie je vaak een focus op 1 component: een aanpassing van de hark, het nieuwe werken, een nieuw proces inrichten. Helaas blijven het daarmee oplossingen van de eerste orde.
Essentieel bij veranderingen is de gevoelde noodzaak. Vanuit modellen, markten of businessplannen kunnen allerlei richtingen worden uitgezet. Als dit vooral uit het hoofd komt, kunnen deze richtingen ook weer makkelijk bijgesteld worden, wegzakken of overvleugeld worden. De essentie moet tastbaar gemaakt kunnen worden, aan iedereen uitgedragen kunnen worden en gevoeld kunnen worden. Dat betekent dat de gevoelde noodzaak gekoppeld moet zijn aan herkenbare bestaande problemen.
Verandertrajecten van de tweede orde zijn niet of nauwelijks planbaar. Trajecten van de eerste orde wel. Optimaliseren van het bestaande is planbaar, het zijn namelijk vooral de middelen die worden aangepast. Trajecten van de tweede orde omvatten de vrijheid dat zaken gebeuren die je niet verwacht. Het betekent loslaten van vaste patronen, van zaken die nu nog nuttig lijken, maar groei in de weg staan. Een harnas biedt veel bescherming, maar als je souplesse nastreeft, zul je het harnas in de bestaande vorm moeten verlaten. En dat voelt angstig. De reacties zijn niet te plannen, wel te begeleiden.